به گزارش خبرنگار تازههای اقتصاد، گزارشهای رسمی از تورم کالاها در خرداد ماه سال جاری حاکی از آن است که میوه و خشکبار با تورم نقطهبهنقطه ۹۲.۶ درصد و سبزیجات با ۵۴.۹ درصد، بیشترین افزایش قیمت را در میان اقلام خوراکی تجربه کردهاند.
اکنون شرایط به سمتی رفته که در روزهای پایانی تیر ماه بطور میانگین قیمت هر کیلوگرم میوه تابستانی به حدود ۳۰۰ هزار تومان رسیده اما در ابتدای فصل که میوهها به اصطلاح حالت نوبرانه دارند قیمت آنها به کیلویی ۵۰۰ هزار تومان هم میرسید. همین امر باعث شده خرید تنها دو تا سه کیلو میوه هزینهای حدود یک میلیون تومان داشته باشد که اگر بخواهیم آن را با حقوق حداقلی یک کارگر که کمتر از ۱۷ میلیون است قیاس کنیم به خوبی درک خواهیم کرد که چرا میوهجات هم در حال حذف از سبد خانوار هستند.
بر اساس دادههای مرکز آمار تا پایان خرداد ماه سال جاری و در قیاس با مدت مشابه سال قبل، شلیل با ۱۱۱ درصد رشد (از ۹۰ به ۱۹۰ هزار تومان) و هلو با ۹۵ درصد افزایش (از ۸۷ به ۱۷۰ هزار تومان)، رسیده است. خربزه ۸۵ درصد، آلو ۶۵ درصد، هندوانه ۶۱ درصد و طالبی ۵۳ درصد افزایش قیمت داشتهاند و در این میان، زردآلو با ۴۳ درصد رشد (از ۹۸ به ۱۴۰ هزار تومان)، کمترین افزایش قیمت را در میان اقلام بررسیشده تجربه کرده است.
در گروه صیفیجات هم گوجهفرنگی با رشد ۱۵۰ درصدی (از ۳۰ به ۷۵ هزار تومان) و فلفل دلمهای با افزایش ۱۳۰ درصدی (از ۵۰ به ۱۱۵ هزار تومان)، بیشترین جهش قیمتی را به خود اختصاص دادهاند. بادمجان با ۷۳ درصد (از ۴۲ به ۷۲.۵ هزار تومان) و سیبزمینی با ۵۰ درصد (از ۳۵ به ۵۲.۵ هزار تومان) در رتبههای بعدی قرار دارند و در این میان، پیاز با ۱۰ درصد افزایش (از ۲۵ به ۲۷.۵ هزار تومان)، باثباتترین قلم صیفیجات محسوب میشود.
چرا میوه گران شد؟
اما اینکه چه موضوعی باعث شده قیمت میوه تا این اندازه رشد داشته باشد بحثی است که ریشه در مسائل متعدد دارد. جدا از تورم عمومی که روی تمام بخشها اثرگذار است؛ از سویی هزینههای حمل و نقل، کارگر و آبیاری افزایشی قابل توجه داشته و از سوی دیگر برخی باغداران میگویند به دنبال آسیبهای وارد شده به پتروشیمیها هزینه بسته بندی آنها افزایش قابل توجهی داشته است تا جایی که به اظهار مسئولان صنفی قیمت سبد میوه که سال گذشته حدود ۲۰ هزار تومان خریداری میشد، اکنون به ۸۰ هزار تومان رسیده و قیمت کاغذهای مورد استفاده برای نگهداری و بستهبندی میوه از حدود ۱۲۰ هزار تومان به بیش از ۵۲۰ هزار تومان افزایش یافته است.
از سوی دیگر گفته میشود بسیاری از سموم مصرفی نیز رشد ۳ تا ۴ برابری قیمت را تجربه کردهاند و در کنار آن بالا رفتن هزینههای توزیع نهادهها، کود و سایر ملزومات تولید نیز در این وضعیت بیتاثیر نبوده است.
در نهایت مجموع این شرایط کار را به جایی رسانده که چنانچه فعالان صنفی میگویند قیمت میوه در قیاس با تابستان سال قبل رشدی سه برابری داشته است.
در این میان برخی از جمله اکبر یاوری رئیس اتحادیه بارفروشان میدان مرکزی، تاکید دارند با توجه به نوسان نرخ ارز، صادرات محصولات باغی جذابیت دارد و همین امر منجر به نوسان قیمت در بازار شده است.
صادرات چقدر در گرانی میوه نقش دارد؟
مجتبی شادلو، عضو هیئت مدیره اتحادیه باغداران اما نظری متفاوت دارد. او در گفتگویی با تازههای اقتصاد، بدون اینکه منکر صادرات میوه شود، از مردم و رسانهها میخواهد منصفانه و باتوجه به شرایط موجود قیمتها را بررسی کنند.
این فعال صنفی با اشاره به اهمیت بالای تامین مواد غذایی، تاکید دارد: قیمت تمام ملزومات باغداری در قیاس با سال گذشته حداقل سه و گاه تا چهار برابر افزایش داشته است.
شادلو میگوید: ما هم آرزومند آن هستیم که بازار شفاف، پایدار و بدون حاشیه باشد اما وقتی در وضعیتی این چنینی قرار گرفتهایم چاره چیست؟! با این وجود بازار شرایط خاص خود را دارد و باتوجه به اینکه محصول نهایی ما کالایی فسادپذیر است در موارد متعدد همکاران محصول خود را زیر قیمت عرضه میکنند اما وقتی از شرایط کلی صحبت میکنیم لازم است برای وضعیت راهکار و راه حل داشته باشیم نه اینکه بگوییم چون میوه گران شده آن را ارزان بفروشند که فروشنده از خرابی متضرر نشود.
این فعال صنفی در عین حال تاکید میکند: واقعیت آن است که میوه جزو اولویتهای اصلی و اول زندگی نیست اما این را هم به خاطر داشته باشیم که حذف این گروه مهم چه لطماتی به سلامت وارد کرده و چطور منجر به افزایش سرانه هزینههای درمانی میشود.
گران نمیفروشیم؛ گران است
شادلو ادامه میدهد: اکنون باتوجه به اتفاقات رخ داده گاه مردم بر این باور هستند که در بازار میوه گرانفروشی رخ میدهد یا همکاران ما قصد تخلف دارند و دنبال آن هستند که سر مردم کلاه بگذارند درحالیکه باید این را مد نظر داشت که گران شدن با گران فروختن متفاوت است.
وی در پاسخ به این سئوال که آیا سهم صادرات از گرانیهای اخیر را نفی میکند، توضیح میدهد: طبق سند چشمانداز ۲۰ ساله مشخص است که ما باید به چه سمتی حرکت کرده و باید اکنون در چه جایگاهی باشیم و کجا هستیم. نکته دیگر آنکه این روزها کشور درگیر جنگ است و در این وضعیت اگر نتوانیم تولید را مستمر ادامه دهیم کشور با چالشها و مخاطرات متعددی مواجه خواهد شد.
رئیس سابق اتحادیه باغداران میگوید: این روزها اهمیت تامین مواد غذایی هم کم از موشک، لانچر و سرباز ندارد و باید به همان اندازه برای تامین امنیت این بخش نیز تلاش کنیم تا پشتیبانی تولید داشته باشیم. تامین امنیت غذایی در هر شرایطی از اولویتهای حاکمان است.
شادلو در پاسخ به این سئوال که با تمام این تفاصیل سهم صادرات در وضعیت این روزهای بازار میوه چه اندازه ارزیابی میشود، تصریح میکند: نمیتوان هر روز برای صادرات برنامه جدیدی گذاشت و یک روز آن را ممنوع و بار دیگر مجاز اعلام کرد. اصلا این را در نظر بگیرید که صادرات هم قطع شود و مشکل برای مدتی رفع شود. در نهایت چه؟! ما باید راهکاری داشته باشیم تا بتوانیم بازار را کنترل کنیم. اگر قرار باشد تمام تولید وارد بازار داخل شود و در آن بازار هم فروش نداشته باشد باغداران چطور باید به کار خود ادامه دهند؟!
شادلو میافزاید: سال گذشته قیمت هر کیلو پرتقال پای درخت ۴۰ هزار تومان بود و زمانی که این محصول به انبار میرسید فرایندهای مربوطه روی آن انجام شده و در نهایت با قیمتی حدود ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان به بازار و دست مصرف کننده میرسید اما فروردین ماه امسال همین محصول با قیمتی حدود کیلویی ۲۰ هزار تومان در شمال کشور فروخته میشد. این چه ظلمی است که در حق باغذار میشود که محصول او با هزینههای مختلف در نهایت باید نصف قیمت پای درخت در بازار به فروش برسد؟! اگر قرار باشد این رویه ادامهدار باشد فعالان این عرصه چگونه میتوانند به فعالیت خود ادامه دهند؟!
شادلو تاکید میکند: اکنون هزینههای تولید رشد بسیار داشته و چنانچه تولیدکنندگان متضرر شوند و زیانهای آنها استمرار پیدا کند دیگر قادر به ادامه این روند نخواهند بود و نمیتوانند برای تامین نیازهای جامعه فعالیت کنند. ما تمام تلاش خود را به کار میگیریم که با کمترین هزینه فرایند تولید را ادامه دهیم. مردم هم اگر بدانند ما با چه شرایطی این کار را دنبال میکنیم با دل چرکینی رفتار نکرده یا با بازار قهر نخواهند کرد.همه ما باید منصفانه رفتار کرده و یکدیگر را در نظر بگیریم.
این فعال صنفی در پاسخ به این سئوال که آیا در شرایط جنگی صادرات محصولات باغی دچار مشکلی نشده، توضیح میدهد: صادرات مرزهای آبی و جنوبی کشور به دلیل شرایط جنگ و محاصره مختل شده و شاید از آن مسیر در نهایت میزان محدودی صادرات داشته باشیم اما در مرزهای خشکی تاحدودی این فرایند دنبال میشود هرچند که اصل صادرات از مسیر دریایی به کشورهای خلیج فارس و شرق آسیا صورت میگرفت.
وی ادامه میدهد: در هر صورت باید این نکته را به خاطر داشت که صادرات محصولات باغی یک ضرورت است. ما در تولید انواع میوهها به غیر از موارد خاصی مانند انبه و موز حجم تولیدمات به گونهای است که قطعا برای آن به صادرات نیاز داریم چراکه تولید به مراتب بیش از مصرف بازار داخل است. تا چند سال پیش توسعه باغات در دستور کار بود و از جایی به بعد اعلام کردیم که با توجه به ذخایر آب و خاک بیش از این توسعه باغات منطقی نیست و باید از این پس به فکر توسعه بهرهوری باشیم.
شادلو در پاسخ به این سئوال که در نهایت آیا این را تائید نمیکند که بحث صادرات در قیمت میوه تاثیرگذار است، تصریح میکند: شکی نیست که قیمت صادراتی روی کل فرایند تاثیر میگذارد اما تلاش ما بر آن است که مرز صادرات و بازار داخل از هم جدا شود. طبیعی است اولویت ما بازار داخل و هموطنان خودمان است. ما هیچگاه به دنبال این نیستیم که در داخل کشور نیازی باقی باشد و ما بخواهیم سراغ بازارهای بینالمللی برویم اما اکنون تولید به قدری است که فراتر از نیاز داخل است. بطور طبیعی صادرات هم زمینههای خاص خود را داشته و نیاز دارد بطور مستمر دنبال شود. این رویکرد مربوط به حال هم نیست و از گذشته هم بوده اما این روزها افزایش هزینههای تولید منجر به گرانی موجود شده و مشکلات مورد اشاره را به همراه داشته است.
خبرنگار: محبوبه نقرهخامه
نظر شما